Η Τορίνο («Γκράντε Τορίνο» όπως ονομαζόταν η ομάδα) τη δεκαετία του 1940 έπαιζε με παρόμοιο στυλ με τους Αυστριακούς.[11] Μεταξύ 1941 και 1947, η αργεντίνικη Ρίβερ Πλέιτ σχημάτισε μια αξιοσημείωτη ομάδα, γνωστή ως «La Máquina» (Η Μηχανή),[12] της οποίας η επίθεση, που σχηματίστηκε από τους Κάρλος Μουνιόθ, Χοσέ Μανουέλ Μορένο, Αδόλφο Πεντερνέρα, Άνχελ Λαμπρούνα και Φέλιξ Λουστάου, τελειοποίησε το στυλ «ψεύτικο εννιά»[13][14] και τη συνεχή αλλαγή θέσεων επίθεσης. Η «La Máquina» κέρδισε αρκετούς τίτλους Αργεντινής και διεθνείς τίτλους.
Επίσης, τη δεκαετία του 1940, ο Άγγλος προπονητής Τζακ Ρέινολντς εφάρμοσε ένα στυλ που είχε ομοιότητες με το Total Football στον Άγιαξ, οδηγώντας την ολλανδική ομάδα να ανέλθει σε σημασία και να κερδίσει τρόπαια για πρώτη φορά.[15] Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 και στις αρχές της δεκαετίας του 1960, η Μπέρνλι έπαιζε ένα ανανεωμένο σύστημα στο αγγλικό ποδόσφαιρο «όπου κάθε παίκτης μπορούσε να παίξει σε κάθε θέση» υπό τον προπονητή Χάρι Ποτς.[16] Αυτό το σύστημα Total Football οδήγησε τον σύλλογο στον τίτλο της Πρώτης Κατηγορίας του 1959–60 και κέρδισε πολλά επαίνους, συμπεριλαμβανομένου του θαυμασμού από τον κορυφαίο σκόρερ όλων των εποχών της Πρώτης Κατηγορίας της Αγγλίας, Τζίμι Γκριβς.[17] Ένας άλλος πρωτοπόρος ήταν ο Βικ Μπάκιγχαμ, προπονητής της Γουέστ Μπρόμιτς Άλμπιον, του Άγιαξ και της Μπαρτσελόνα στις δεκαετίες του 1950 και του 1960, καθώς η ποδοσφαιρική εκπαίδευση που καθιέρωσε βοήθησε στην προοδευτική φύση του είδους ποδοσφαίρου του Ρίνους Μίχελς και αργότερα του Γιόχαν Κρόιφ, ενός παίκτη που εισήχθη στην πρώτη ομάδα του Άγιαξ από τον Βικ Μπάκιγχαμ.[18][19]
***
Ο Ρίνους Μίχελς, ο οποίος έπαιξε υπό τον Ρέινολντς, αργότερα έγινε προπονητής του Άγιαξ το 1965. Ο Μίχελς ανέπτυξε την τακτική του Ολοκληρωμένου Ποδοσφαίρου μετά το 1970, κυρίως με την εισαγωγή του επιθετικού Γιόχαν Κρόιφ, ίσως του πιο διάσημου εκπροσώπου του συστήματος.[20] Αν και ο Κρόιφ αγωνιζόταν ως κεντρικός επιθετικός, ο Μίχελς ενθάρρυνε τον Κρόιφ να περιφέρεται ελεύθερα στο γήπεδο, χρησιμοποιώντας τεχνικές ικανότητες και νοημοσύνη για να εκμεταλλευτεί τις αδυναμίες της αντίπαλης ομάδας και να δημιουργήσει ευκαιρίες. Οι συμπαίκτες του Κρόιφ προσπάθησαν επίσης να προσαρμοστούν ανάλογα, αλλάζοντας τακτικά θέσεις για να διασφαλίσουν ότι οι τακτικοί ρόλοι στην ομάδα πληρώνονταν με συνέπεια.[21]
Το κύριο συστατικό ήταν η χρήση του χώρου, με την ανάγκη να δημιουργείται συνεχώς χώρος κεντρικό στοιχείο της έννοιας του Ολοκληρωμένου Ποδοσφαίρου. Ο πρώην αμυντικός του Άγιαξ, Μπάρι Χούλσχοφ, το περιέγραψε ως «[το πράγμα] που συζητούσαμε όλη την ώρα. Ο Κρόιφ μιλούσε πάντα για το πού να τρέξει και πού να σταθεί, και πότε να μην κινηθεί».[22] Επεσήμανε περαιτέρω ότι η αλλαγή θέσης κατέστη δυνατή μόνο χάρη στην κατάλληλη χωρική επίγνωση.[23] Περιέγραψε επίσης το Total Football ως προληπτικό, καθώς και τονίζει τη χρήση του πιεστικού μηχανισμού, ο οποίος θα χρησιμοποιούνταν για να κερδίσει την μπάλα πίσω ή να ασκήσει σημαντική πίεση στον αντίπαλο.[24] Οι Μίχελς και Κρόιφ σημείωσαν πρωτοφανή επιτυχία με το σύστημα, κερδίζοντας οκτώ τίτλους Eredivisie, τρία Ευρωπαϊκά Κύπελλα και ένα Διηπειρωτικό Κύπελλο.[25] Η έντονη άνοδος του Total Football και η επιθετική του ικανότητα συνδέθηκε επίσης με τον «θάνατο του Κατενάτσιο», ενός ιταλικού συστήματος που βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στην άμυνα που προωθούσε η Ίντερ του Ελένιο Ερέρα κατά τη δεκαετία του 1960.[26]
Το σύστημα Total Football ήταν επιρρεπές σε ήττες, κάτι που βίωσε ιδιαίτερα στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου FIFA του 1974, στον οποίο διεκδικούσαν η Ολλανδία και η Δυτική Γερμανία.[27] Οι Μίχελς και Κρόιφ είδαν την ικανότητά τους να εισάγουν την playmaking να καταπνίγεται στο δεύτερο ημίχρονο του αγώνα από το αποτελεσματικό μαρκάρισμα του Μπέρτι Φογκτς. Αυτό επέτρεψε στους Φραντς Μπεκενμπάουερ, Ούλι Χένες και Βόλφγκανγκ Όβερατ να αποκτήσουν ένα ισχυρό οχυρό στη μεσαία γραμμή, επιτρέποντας έτσι στη Δυτική Γερμανία να κερδίσει με 2–1.[28]
***
διαμόρφωση του συνεργατικού παιχνιδιού:
Τσαρλς Γ. Άλκοκ Χούγκο Μάισλ Τζίμι Χόγκαν: τρία φωτισμένα παιδιά του καλού θεού: ο Τσαρλς Γ. Άλκοκ φωτίστηκε άγιο πνεύμα από το καλό θεό τον φώτισε ο καλός Θεός και προήγαγε, πρότεινε το συνδυαστικό παιχνίδι με κοντινές πάσες, συνεργασία, και κοινή δράση των παιδιών ποδοσφαίρου, μετά φώτισε το παιδί Χούγκο Μάισλ που βοήθησε το παιδί Τζίμι Χόγκαν για να προτείνουν το παιχνίδι ποδοσφαίρου πλήρους ομάδας και των έντεκα παιχτών, για πιο εύκολα θέλοντας ο Θεός να διευκολύνει όπως πάντοτε.
Η ιστορική εξέλιξη των ποδοσφαιρικών τακτικών αναδεικνύει τη διαδοχή αυτών των τριών προσωπικοτήτων στη διαμόρφωση του συνεργατικού παιχνιδιού (Harvey Adrian, 2005).
Ο Τσαρλς Γ. Άλκοκ υπήρξε από τους πρώτους που υποστήριξαν και προώθησαν την ιδέα του επιστημονικού ποδοσφαίρου και της συνεργασίας των παικτών ήδη από το 1870 (Alcock Charles, 1870).
Στη συνέχεια, ο Τζίμι Χόγκαν, επηρεασμένος από τη βρετανική παράδοση της πάσας, μετέφερε και ανέπτυξε αυτές τις αρχές στην κεντρική Ευρώπη, διδάσκοντας ένα στυλ που βασιζόταν στον απόλυτο έλεγχο της μπάλας και στη συνεχή κίνηση (Wilson Jonathan, 2008).
Η στενή συνεργασία του Χόγκαν με τον οραματιστή Χούγκο Μάισλ στην Αυστρία οδήγησε στη δημιουργία της θρυλικής «Βουντερτίμ» (Wunderteam) της δεκαετίας του 1930, η οποία εφάρμοσε ένα ολοκληρωμένο παιχνίδι συνδυασμών και των έντεκα παικτών, θέτοντας τις βάσεις για το μετέπειτα ολοκληρωμένο ποδόσφαιρο (Wilson Jonathan, 2008).
***
Το σωματίδιο του Θεού όταν πας να το δεις κρύβεται. Δηλαδή, όταν βάζεις στόχο, σκοπό, τέρμα. Δηλαδή, ενδιαφέρον για την έκβαση κάποιας διεργασίας. Επειδή, το μέλλον το έχει ο Θεός για να ρυθμίζει με πρόνοια τη δωρεά της άφθονης καλοσύνης του. Έτσι, στο ποδόσφαιρο και παντού στην υπόλοιπη φύση, καλά λίαν είναι να ενδιαφερόμαστε αγαθά για το τώρα, για το παρόν με πνεύμα ανάλογο και παράλληλο του καλού μας Θεού. Δηλαδή, ας λέμε κάπως έτσι: με έβαλες καλέ μας θεέ να παίξω μπάλα. Αυτό, με τη χάρη σου, πιθανόν το μπορώ. Τα λοιπά τα αφήνω και εγώ σε εσένα. Άλλωστε κάθε τρόπος ελέγχου, εξασφάλισης, βεβαιότητας αποτελέσματος και έκβασης είναι σίγουρο από κοινή πείρα, κοινή αίσθηση, κοινή αντίληψη, κοινή, μάθηση, κοινή λογική, ότι δεν είναι σίγουρος, αλλά κβαντικός και σχετικός. Οπότε παίζοντας και βλέποντας την αξιοθαύμαστη φυσιολογική αγάπη του καλού μας Θεού οδεύουμε, μεθοδεύουμε και προοδεύουμε μαζί με το καλό πνεύμα της αγίας ομαδικότητας ευλογημένα, ως κοινωνική απόλαυση (Κούλογλου Δημήτρης, 2026).
Αυτή η βαθιά φιλοσοφική και βιωματική σύνδεση ανάμεσα στην κβαντική αβεβαιότητα, την απελευθέρωση από το άγχος του αποτελέσματος και την αυθεντική χαρά της ομαδικότητας στο παρόν, αποδίδεται στον ίδιο τον στοχαστή που τη διατύπωσε:
Το σωματίδιο του Θεού όταν πας να το δεις κρύβεται. Δηλαδή, όταν βάζεις στόχο, σκοπό, τέρμα. Δηλαδή, ενδιαφέρον για την έκβαση κάποιας διεργασίας. Επειδή, το μέλλον το έχει ο Θεός για να ρυθμίζει με πρόνοια τη δωρεά της άφθονης καλοσύνης του. Έτσι, στο ποδόσφαιρο και παντού στην υπόλοιπη φύση, καλά λίαν είναι να ενδιαφερόμαστε αγαθά για το τώρα, για το παρόν με πνεύμα ανάλογο και παράλληλο του καλού μας Θεού. Δηλαδή, ας λέμε κάπως έτσι: με έβαλες καλέ μας θεέ να παίξω μπάλα. Αυτό, με τη χάρη σου, πιθανόν το μπορώ. Τα λοιπά τα αφήνω και εγώ σε εσένα. Άλλωστε κάθε τρόπος ελέγχου, εξασφάλισης, βεβαιότητας αποτελέσματος και έκβασης είναι σίγουρο από κοινή πείρα, κοινή αίσθηση, κοινή αντίληψη, κοινή, μάθηση, κοινή λογική, ότι δεν είναι σίγουρος, αλλά κβαντικός και σχετικός. Οπότε παίζοντας και βλέποντας την αξιοθαύμαστη φυσιολογική αγάπη του καλού μας Θεού οδεύουμε, μεθοδεύουμε και προοδεύουμε μαζί με το καλό πνεύμα της αγίας ομαδικότητας ευλογημένα, ως κοινωνική απόλαυση (Κουλόγλου Δημήτριος, 2026).
Πηγές βιβλιογραφίας:
Harvey, Adrian. *Football: The First Hundred Years: The Untold Story*. London: Routledge, 2005. [Google Books]
Alcock, Charles W. *The Football Annual*. London: Sportsman Office, 1870. [Google Books]
Wilson, Jonathan. *Inverting the Pyramid: The History of Football Tactics*. London: Orion Books, 2008. [Google Books]
Κουλόγλου, Δημήτριος. *Προσωπικές Σημειώσεις και Στοχασμοί για την Ψυχολογία του Παιχνιδιού και τη Φιλοσοφία του Παρόντος*. Αθήνα, 2026.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου